Kategorie

Tradycje wielkanocne, o których warto pamiętać

Kategoria: Lifestyle
Tagi: wielkanoc
Data publikacji: 2022-03-25

Wielkanoc należy do najstarszych, a co za tym idzie – do najważniejszych uroczystości w chrześcijańskiej kulturze. Okres ten wiąże się z wieloma tradycjami, obrzędami, zarówno życia religijnego, jak i świeckiego. Mogą się one również między sobą różnić w zależności od tego, w jakim regionie Polski żyjemy. Poznaj najważniejsze tradycje wielkanocne!

Rodzime tradycje wielkanocne – czas przygotowań

Tradycje wielkanocne rozpoczynają się jeszcze zanim nadejdzie ten konkretny czas obchodów wydarzenia, jakim jest Zmartwychwstanie Jezusa. Tak naprawdę wszystkie przygotowania startują w Środę Popielcową i można je spotkać w ciągu całego okresu Wielkiego Postu. Sprawdź, co można zaliczyć do naszych tradycji wielkanocnych.

Środa Popielcowa

Środa Popielcowa to jeden z tych dni, kiedy cała wspólnota zbiera się w kościele. Jest to początek Wielkiego Postu, okresu, w którym chrześcijanie przygotowują się mentalnie na śmierć oraz zmartwychwstanie Pana Jezusa. Jest to ważny dzień, ponieważ na nasze głowy trafia popiół na znak, na pamiątkę, iż wszyscy powstaliśmy z prochu, a w obliczu śmierci, w proch się obrócimy.

Nabożeństwa Drogi Krzyżowej i Gorzkie Żale

Niezwykle ważnym aspektem okresu Wielkiego Postu są nabożeństwa. W tym czasie uczestniczymy w dodatkowych uroczystych obrzędach, takich jak Droga Krzyżowa oraz Gorzkie Żale. Droga Krzyżowa odbywa się zwykle kilka razy w tygodniu. Jej kwintesencją są śpiewy oraz wspominanie wszystkich czternastu stacji, które upamiętniają dzień sądu i śmierci Jezusa. Wśród nich znajdziemy takie przystanki, jak skazanie na śmierć, obnażenie z szat, trzy upadki Jezusa w drodze na Golgotę, niesienie krzyża, ukrzyżowanie czy ułożenie do grobu.

Gorzkie Żale odbywają się zwykle jeden raz w tygodniu, w większości parafii w niedzielę, ponieważ wtedy może się zgromadzić naprawdę ogromna liczba ludzi wierzących. Śpiewane są wtedy specjalne pieśni, wszystko ma charakter mocno żałobny, umartwiający.

Niedziela Palmowa – konkursy palmowe

Przełomem Wielkiego Postu jest Niedziela Palmowa. Zawsze jest to niedziela poprzedzająca Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego. Jej symbolem są palmy, kolorowe, wysokie, które często są przez nas kupowane, jednak bardzo duża liczba osób decyduje się na samodzielne ich wykonanie. W wielu parafiach odbywają się w tym czasie tez konkursy na najpiękniejszą palmę wykonaną własnoręcznie.

Niedziela Palmowa jest symbolem wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, a ponadto rozpoczyna Wielki Tydzień czyli najbardziej intensywny czas przygotowań tuż przed Zmartwychwstaniem. Oczywiście Niedziela Palmowa w każdym regionie Polski może wyglądać nieco inaczej. Przykładem jest Kraków, gdzie dzień ten obchodzony jest pod dość sekretną nazwą, która brzmi Pucheroki. Chodzi bowiem o to, że dawno temu po domach chodzili chłopcy z osmoloną twarzą oraz w nakryciach głowy wykonanych z bibuły, którzy domownikom recytowali rymowanki oraz najróżniejsze wiersze. 

Jeszcze jedną tradycją związaną z Niedzielą Palmową jest, by po powrocie do domu lekko uderzyć domowników, ale też zwierzęta mieszkające w gospodarstwie. Ponadto, palma często wieszana jest za obrazem. Wierzy się, że takie działanie pozwala chronić domostwo przed ogniem czy burzą. W innych terenach Polski, ludzie wkładają palmę lub część poświęconej palmy do ziemi w rogu działki, aby ochronić całe gospodarstwo przed złem.

Wielki Tydzień, czyli ostatnie dni poprzedzające najważniejsze obrzędy

W Wielkim Tygodniu do najważniejszych dni należy Wielka Środa, Wielki Czwartek, Wielki Piątek oraz Wielka Sobota.

W Wielką Środę w niektórych obszarach naszego kraju następuje „topienie Judasza”. Polega to na rzucaniu kamieniami w specjalnie przygotowaną kukłę. Na południu bardzo często ludzie wzniecają duże, wysokie ogniska.

Wielki Czwartek to święto pełniących posługę, czyli kapłanów. Jest to dzień obmywania stóp kapłanom przez biskupa.

Wielki Piątek to niezwykle ważny, a zarazem najsmutniejszy dzień, w którym symbolicznie następuje ukrzyżowanie Pana Jezusa. Jest to dzień, w którym obowiązuje bardzo ścisły post.

Wielka Sobota jest dniem święcenia pokarmów. Idziemy do kościoła z koszyczkami wypełnionymi chlebem, kiełbasą, jajkami, solą, chrzanem, masłem, aby pomodlić się o dostatek oraz poświecić produkty na śniadanie wielkanocne.

Alleluja – czyli niedziela wielkanocna

Niedziela Wielkanocna to dzień Zmartwychwstania Pańskiego. Rankiem w kościele odbywa się uroczysta rezurekcja, która jest symbolem Zmartwychwstania. Po niej całe rodziny zasiadają do suto zastawionego wielkanocnego stołu i jedzą smaczne śniadanie.

W niedzielę wielkanocną miejsce mają przywołówki, co jest kujawskim zwyczajem. Polega na przywoływaniu przez chłopców panien. Jest to dzień, w którym kawalerzy mogą wkupić się w łaski wolnych kobiet.

Poniedziałek wielkanocny – lanie wody

Do tradycji, która jest bardzo wesoła i z której cieszą się głównie dzieci jest lany poniedziałek, inaczej nazywany Śmigusem Dyngusem. Polega on, oczywiście, na wzajemnym polewaniu się wodą. Według staropolskich tradycji, każda solidnie oblana panna ma szansę na rychłe zamążpójście.

Jeden dzień może mieć wiele różnych tradycji, czego przykładem jest Kurek Dyngusowy. Ten zwyczaj jest już zapomniany, jednak polegał na tym, że chłopcy wozili po wsi przystrojonego koguta. Zwierzę swoim pianiem ogłaszało nadejście upragnionej po zimie wiosny.

Śmiergust ma miejsce do dzisiaj w śląskich Wilamowicach. Polega na tym, że chłopcy przebierają się o chodzą po domach w celu oblania dziewcząt. 

Mogą Cię zainteresować