Dobór pompy przemysłowej powinien zaczynać się od medium, a nie od urządzenia. Dwie ciecze transportowane z taką samą wydajnością mogą stawiać całkowicie inne wymagania: jedna jest rzadka i neutralna chemicznie, druga lepka, agresywna i zawierająca cząstki stałe. W przypadku pomp membranowych możliwość wyboru różnych materiałów konstrukcyjnych i konfiguracji pozwala dopasowywać urządzenie do zróżnicowanych procesów, ale wymaga prawidłowego zebrania danych wejściowych.
Pierwsze pytanie dotyczy chemii cieczy
Przed wyborem urządzenia trzeba dokładnie wiedzieć, co będzie przez nie przepływać. Sama nazwa handlowa produktu często nie wystarcza.
Znaczenie ma rzeczywisty skład chemiczny, stężenie, możliwe dodatki i środki używane później podczas mycia. Wszystkie te substancje mogą mieć kontakt z częściami wewnętrznymi pompy.
Materiał korpusu powinien być kompatybilny z medium
Korpus może być wykonany z różnych materiałów zależnie od konstrukcji urządzenia. Każdy z nich ma inną odporność chemiczną i mechaniczną.
Wybór powinien być oparty na tabelach kompatybilności oraz danych dotyczących konkretnego procesu. Nie warto kierować się jedynie ogólną opinią, że dany materiał jest „odporny chemicznie”.
Membrana wymaga osobnej analizy
To jeden z elementów najbardziej intensywnie pracujących podczas każdego cyklu pompy. Jej materiał musi wytrzymywać kontakt z cieczą i wielokrotne odkształcanie.
Niektóre elastomery mogą dobrze sprawdzać się z jednymi mediami i znacznie gorzej z innymi. Dlatego dobór korpusu i membrany należy traktować jako dwa powiązane, ale odrębne zadania.
Zawory również mają kontakt z medium
Kule lub inne elementy zaworowe oraz ich gniazda odpowiadają za kierowanie przepływem pomiędzy komorami.
Jeżeli są niewłaściwie dobrane, mogą szybko się zużywać, pęcznieć albo tracić szczelność. W zawiesinach znaczenie ma także odporność na ścieranie.
Lepkość może całkowicie zmienić wydajność układu
Katalogowy przepływ jest zwykle podawany dla określonych warunków. Gęsty klej, koncentrat czy pasta nie będzie zachowywać się tak samo jak woda.
Im większa lepkość, tym ważniejsze stają się średnice przyłączy i przewodów. Zbyt mały przekrój może znacząco zwiększyć straty ciśnienia.
Temperaturę trzeba podawać razem z lepkością
Wiele cieczy staje się znacznie rzadszych po podgrzaniu. Parametr podany bez temperatury może być więc niewystarczający do prawidłowego doboru.
Jednocześnie wyższa temperatura może obniżać odporność niektórych materiałów. Trzeba uwzględnić oba zjawiska.
Woda procesowa jest stosunkowo prostym medium, ale nie zawsze czystym
Woda w zakładzie może zawierać środki chemiczne, osad, olej albo pozostałości procesu.
Jeżeli jej skład zmienia się okresowo, pompa powinna być dobierana do najtrudniejszych regularnie występujących warunków, a nie do najbardziej korzystnej próbki.
Kwasy i zasady wymagają dokładnego sprawdzenia materiałów
Przy mediach żrących bezpieczeństwo i kompatybilność chemiczna mają szczególne znaczenie.
Należy brać pod uwagę nie tylko nazwę substancji, ale stężenie oraz temperaturę. Niewielka zmiana tych parametrów może wpływać na zachowanie materiałów.
Rozpuszczalniki stawiają inne wymagania niż woda
Niektóre związki mogą oddziaływać na elastomery, powodując pęcznienie lub degradację.
Jeżeli medium jest łatwopalne, dochodzą również wymagania związane z całym otoczeniem pracy, uziemieniem, sposobem wykonania instalacji i bezpieczeństwem strefy.
Farby i lakiery zawierają pigmenty
Oprócz samego nośnika ciecz może mieć cząstki wpływające na ścieranie i zachowanie zaworów.
Przy częstych zmianach koloru bardzo ważna jest również możliwość dokładnego czyszczenia pompy i przewodów pomiędzy seriami.
Kleje wymagają uwagi ze względu na lepkość i zasychanie
Jeśli medium może szybko twardnieć w kontakcie z powietrzem albo po zatrzymaniu procesu, procedura płukania staje się kluczową częścią eksploatacji.
Urządzenie powinno być ustawione tak, aby operator mógł sprawnie wykonać czyszczenie przed dłuższym postojem.
Oleje mogą mieć bardzo różną lepkość
Lekki olej technologiczny i ciężki olej przekładniowy nie powinny być traktowane identycznie.
W niskiej temperaturze lepkość może dodatkowo wzrosnąć, dlatego parametry zimnego rozruchu warto uwzględnić już na etapie projektowania.
Zawiesiny wymagają sprawdzenia wielkości cząstek
Jeśli ciecz zawiera drobiny, należy określić ich maksymalny rozmiar i koncentrację.
Pompa może poradzić sobie z niewielkimi cząstkami, ale konkretny limit zależy od geometrii kanałów i zaworów danego modelu. Zbyt duże elementy mogą powodować blokowanie.
Cząstki ścierne zmieniają charakter eksploatacji
Piasek, minerały czy inne twarde składniki mogą mechanicznie zużywać zawory, gniazda i powierzchnie korpusu.
W takich zastosowaniach koszty części eksploatacyjnych powinny być częścią analizy jeszcze przed zakupem.
Produkty spożywcze mogą wymagać innej konstrukcji
Jeżeli pompa ma pracować w procesie związanym z żywnością, znaczenie mają wymagania higieniczne, materiałowe i związane z czyszczeniem.
Nie każda standardowa pompa przemysłowa będzie odpowiednia do takiego zastosowania. Konieczna jest weryfikacja zgodności konkretnego wariantu z wymaganiami procesu.
Ścieki technologiczne są często nieprzewidywalne
W jednym momencie mogą zawierać głównie wodę, a później znacznie większą ilość osadów lub chemikaliów.
Dobór powinien więc uwzględniać zakres zmienności i możliwość pojawienia się najbardziej wymagających partii.
Ciśnienie potrzebne w instalacji wynika z całej trasy
Pompa musi pokonać różnicę wysokości oraz opory przepływu w przewodach, filtrach, zaworach i wymiennikach.
Nie należy wybierać ciśnienia wyłącznie na podstawie wysokości pionowej. W długiej instalacji straty przepływu mogą stanowić istotną część wymaganego parametru.
Przewód ssawny powinien być możliwie krótki i drożny
Po stronie ssawnej pompa ma ograniczone możliwości pokonywania oporów. Zwężenia, bardzo długie węże i liczne kolana mogą pogarszać zasysanie.
Przy gęstych cieczach ma to szczególne znaczenie. Czasem lepsze ustawienie urządzenia przynosi większą poprawę niż wybór większego modelu.
Wydajność nie powinna być dobierana na granicy możliwości
Urządzenie stale pracujące z maksymalną częstotliwością może zużywać się szybciej i pozostawiać niewielki zapas na zmiany procesu.
Rozsądna rezerwa pozwala reagować na okresowo wyższą lepkość lub większy przepływ, ale nie warto także przewymiarowywać pompy bez uzasadnienia.
Pulsację warto przeanalizować przed montażem
Membranowy sposób działania powoduje pulsacyjny przepływ. Dla transferu ze zbiornika do zbiornika może to być bez znaczenia.
Przy zasilaniu precyzyjnego procesu lub aparatury pomiarowej pulsacje mogą jednak wymagać dodatkowego rozwiązania.
Praca na sucho bywa istotna w opróżnianiu pojemników
Podczas opróżniania beczki może dojść do momentu, w którym pompa przez krótki czas nie otrzymuje cieczy.
Jeśli taki scenariusz jest normalną częścią procesu, trzeba sprawdzić, czy konkretne urządzenie jest do niego przystosowane i w jakich warunkach.
Pompa powinna być łatwa do rozebrania tam, gdzie serwis jest częsty
W mediach ściernych albo intensywnie użytkowanych procesach wymiana membran i zaworów będzie normalną częścią eksploatacji.
Konstrukcja zapewniająca dobry dostęp może znacząco skrócić przestój.
Standaryzacja pomp w zakładzie może uprościć magazyn części
Jeżeli kilka stanowisk wykorzystuje podobne modele, można ograniczyć liczbę różnych zestawów serwisowych na magazynie.
Nie powinno to jednak prowadzić do stosowania jednego urządzenia do wszystkich mediów mimo różnic w wymaganiach.
Dobór warto oprzeć na realnej karcie procesu
W praktyce przydatna jest tabela obejmująca medium, temperaturę, lepkość, gęstość, cząstki, wymagany przepływ i ciśnienie oraz sposób pracy.
Dzięki niej dostawca może lepiej ocenić wariant materiałowy i wielkość urządzenia.
Pompa może być częścią instalacji stacjonarnej albo mobilnej
W zakładach wieloproduktowych korzystne może być rozwiązanie na wózku, natomiast przy ciągłym procesie lepszy będzie montaż stały.
Trzeba uwzględnić także dostęp do zasilania i możliwość bezpiecznego podłączania przewodów.
Dobór powinien obejmować koszt eksploatacji
Cena zakupu jest tylko jednym elementem. Należy uwzględnić zużycie sprężonego powietrza, części, czas serwisu i koszt przestojów.
Tanie urządzenie może być niekorzystne, jeśli wymaga bardzo częstej wymiany elementów przy konkretnym medium.
Dostępność konfiguracji ułatwia dopasowanie do procesu
Pompy membranowe ARO mogą być rozpatrywane w różnych zastosowaniach przemysłowych, ale konkretny wariant należy dobrać na podstawie parametrów cieczy i instalacji, a nie samej nazwy produktu.
Szczególnie ważne jest potwierdzenie materiałów części mających kontakt z medium oraz rzeczywistego punktu pracy.
Test może być najlepszym rozwiązaniem przy nietypowej cieczy
Jeśli medium ma niestandardową lepkość, dużą zawartość cząstek albo nieprzewidywalne zachowanie, dane katalogowe mogą nie wystarczyć.
Próba na rzeczywistym produkcie pozwala ocenić przepływ, pulsację, łatwość czyszczenia i zachowanie zaworów.
Najlepsza pompa to nie zawsze największy model
Urządzenie powinno pracować w zakresie odpowiadającym rzeczywistemu procesowi. Nadmierne przewymiarowanie zwiększa koszt i może utrudniać regulację.
Dobry dobór polega na znalezieniu równowagi między przepływem, materiałami, trwałością i łatwością obsługi.
Rodzaj cieczy powinien prowadzić cały proces doboru
Pompa membranowa może być bardzo elastycznym rozwiązaniem, ale jej możliwości zależą od konfiguracji. To właśnie medium decyduje, jaki korpus, membrany, zawory i wielkość urządzenia będą odpowiednie.
Im dokładniej opisane zostaną warunki przed zakupem, tym mniejsze ryzyko, że pompa będzie formalnie wystarczająca, ale w codziennej pracy okaże się trudna w serwisie, mało wydajna lub niedopasowana materiałowo.
Materiał zewnętrzny
