26 kwietnia 2021

Kreda – nietypowe zastosowanie kredy, które ułatwią nam życie

Nietypowe zastosowanie kredy nie są nam zbyt dobrze znane. Przedmiot ten kojarzymy głównie ze szkołą, gdzie nauczyciele pisali nią po tablicy – kaligrafowali tematy lekcji, pokazywali matematyczne działania, a niekiedy nawet próbowali zobrazować coś za pomocą rysunku. Kreda to także rewelacyjny sposób na zabawę dla dzieci, które sporo czasu spędzają na powietrzu. Kolorowa kreda może służyć do rysowania po ulicy czy chodnikach.

Z czego jest kreda?

Kreda to rodzaj skały osadowej, która tworzy się na dnie mórz i oceanów. Należy do grupy czystych wapieni, które nie zawierają w swoim składzie żadnych domieszek. Kreda składa się z drobnoziarnistego mikrytu oraz mikroskopowych skorupek kokolitów. Charakteryzuje się porowatością, jest miękka i niezbyt zwięzła.

Kreda w naturze występuje w postaci marmuru, wapienia czy szpatu wapiennego, inaczej nazywanego kalcytem. W naszym kraju kredę wydobywa się w takich miejscach, jak kopalnia w Mielniku oraz kopalnia w Kornicy.

Kreda pisząca, podobnie jak kreda jeziorna, zbudowane są z CaCO3, czyli z węglanu wapnia. Różnicą, jaka dzieli te dwa rodzaje kredy, jest fakt, iż w kredzie piszącej znajdują się aragonitowe lub kalcytowe skorupki organiczne, zaś w kredzie jeziornej znaleźć można wytrącony nadmiar węglanu wapnia, który znajduje się w wodzie.

Rodzaje kredy

Zastosowania kredy różnią się w zależności od jej rodzaju. Obecnie na rynku możemy znaleźć kilka typów kredy, które zaskakują swoimi właściwościami.

Rodzaje kredy:

  • Kreda jeziorna – ten rodzaj kredy znajduje zastosowanie podczas produkcji farb oraz nawozów. Jest odmianą wapienia, który powstaje w jeziorach (jak sama nazwa mówi) oraz na innych terenach podmokłych, np. na bagnach. Kreda jeziorna jest odmianą w pełni naturalną, jej powstawanie można z łatwością obserwować w naszym kraju – wystarczy znaleźć jakiś podmokły teren, na którym tworzą się samoistnie zbiorniki wodne. W momencie, kiedy taki naturalny zbiornik słodkowodny zaczyna zarastać, a poziom wody ulega obniżeniu, na dnie ujawnia się warstwa kredy jeziornej w kolorze białym, która przypomina osad odznaczający się na tle czarnej gleby.
  • Kreda szkolna – jest to nic innego jak sprasowany węglan wapnia bądź gips. W kredzie szkolnej można znaleźć także ewentualne dodatki w postaci substancji wiążących.
  • Kreda syntetyczna – jest to sztucznie wytworzony węglan wapnia, będący jednocześnie nierozpuszczalną w wodzie solą, która przyjmuje postać drobnokrystalicznego proszku. Kredę syntetyczną wykorzystuje się bardzo często w przemyśle kosmetycznym, farmakologicznym oraz spożywczym. Stanowi wypełniacz farba plakatowych i akwarelowych. Ten surowiec wykorzystywany jest podczas produkcji szkliwa porcelanowego wypalanego oraz przeźroczystego. Kredę syntetyczną znajdziemy także w plastelinie, farbach emulsyjnych, modelinie, mleczkach do czyszczenia oraz innych produktach należących do chemii gospodarczej. Kredę syntetyczną uzyskuje się poprzez zmielenie kamienia wapiennego do konkretnego uziarnienia. Składnikiem, który w przypadku kredy syntetycznej odgrywa pierwsze skrzypce jest węglan wapnia CaCO3.
  • Kreda nawozowa – zazwyczaj stosuje się ją do rekultywacji gleby oraz jej nawożenia. Gwarantuje znacznie lepsze efekty niż inne stosowane nawozy, które w swojej strukturze zawierają wapień. Kreda nawozowa może być wykorzystywana w ciągu całego roku, zdaje egzamin świetnie zarówno w ogrodnictwie, rolnictwie i sadownictwie.
  • Kreda pastewna – w tym przypadku węglan wapnia dodawany jest do pasz. Ten składnik sprawia, że hodowane zwierzęta są chronione przed osteoporozą, łamliwością kości, krzywicą czy odwapnieniem tkanki kostnej.

Kreda nawozowa – zastosowanie

Kreda – zastosowanie jej w formie nawozowej niesie ze sobą wiele korzyści. Rolnicy często zapominają o jej pozytywnym wpływie na glebę i nie tylko. Warto więc przypomnieć sobie, jakie efekty niesie ze sobą stosowanie kredy nawozowej.

Przede wszystkim, kreda nawozowa stosowana jest w przypadku odkwaszania gleby. Najkorzystniej sprawdza się w tym wypadku kreda pozyskiwana ze złoża Koszelówka (jest to stosunkowo młode geologicznie złoże). Węglan wapnia pozyskiwany z tego złoża jest miękki i rozdrobniony. Jego fantastyczna struktura sprawia, że kreda z Koszelówka doskonale nadaje się jako nawóz, czego nie można powiedzieć o innych złożach.

Kreda nawozowa powinna być oznaczona symbolami od 06a do 09a. Jeśli takich symboli nie ma na produkcie, oznacza to, że nie jest to dobra kreda do nawożenia gleby. Wspaniałej jakości nawóz kredowy powinien zawierać nawet 95% węglanu wapnia oraz cenne mikroelementy.

Stosowanie kredy nawozowej sprawia, że w glebie zahamowany zostaje rozwój grzybów, pasożytów i chwastów. Dodatkowo, kreda tego rodzaju pozwala na poprawny rozwój mikroflory, a co za tym idzie – znacznie ułatwia pobieranie cennych składników odżywczych przez rośliny.

Wapniowanie gleby pozwala na uzyskanie znacznie lepszych plonów, niż ma to miejsce bez tej czynności. Kreda nawozowa poprawia grudkowatość gleby, a ponadto wpływa korzystnie na kwasowość gleby oraz na intensywność jej wietrzenia.

Zastosowania kredy nawozowej – korzyści:

  • Zwiększenie efektywności wynikającej z zastosowania również innych nawozów mineralnych,
  • Umożliwienie uprawy roślin, które charakteryzują się wysokimi wymaganiami glebowymi,
  • Zobojętnienie użytych wcześniej nawozów fizjologicznie kwaśnych,
  • Umożliwienie rozwoju korzeni włośnikowych, które odpowiadają za korzystanie ze składników pokarmowych znajdujących się z glebie,
  • Redukcja kosztów uprawy, gdyż kredy nawozowej nie trzeba mieszać z glebą,
  • Zwiększenie żyzności gleby poprzez ulepszenie jej gruzełkowatej struktury,
  • Zwiększenie plonów,
  • Zwiększenie odporności roślin na wyleganie.

Kreda granulowana – kiedy stosować?

Kreda granulowana, nazywana inaczej granulowanym wapnem kredowym, to fantastyczny sposób na nawożenie upraw warzywnych, ozdobnych i owocowych. Można ją stosować również w przypadku upraw szklarniowych czy tunelowych.

Kreda – właściwości:

  • Podnosi pH (ok. 1 stopień w okresie 3 miesiące – 1 rok),
  • Zmniejsza szkodliwe oddziaływanie manganu i glinu,
  • Polepsza fizyczne właściwości wierzchniej warstwy gleby,
  • Neutralizuje niemiły zapach kompostu, gnojowicy, a przy okazji wpływa pozytywnie na właściwości płynące z ich stosowania,
  • Zmniejsza szkodliwość gleby kwaśnej w stosunku do roślin,
  • Poprawia dostępność składników pokarmowych dla roślin (głównie magnezu, fosforu, azotu),
  • Ogranicza rozwój niekorzystnie wpływających na rośliny chwastów, grzybów i pasożytów,
  • Pozwala na poprawny rozwój mikroflory i flory gleby, która pozytywnie wpływa na dalszy rozwój roślin.

Kredę granulowaną stosuje się bez konieczności mieszania ją z glebą. Można rozsypywać ją ręcznie bądź przy użyciu siewnika. Kredę granulowaną należy stosować w innym czasie niż obornik czy nawozy azotowe, gdyż będzie się to wiązało ze znacznymi stratami azotu.

Inne zastosowanie kredy

Nietypowe zastosowania kredy to nie tylko korzystanie z niej w ogrodnictwie i rolnictwie, ale również w innych dziedzinach naszego życia.

Zastosowania kredy zauważyć można również w przemyśle farmaceutycznym. Swego czasu kredę wykorzystywano bardzo często podczas zgagi. Stanowiła środek zobojętniający kwas żołądkowy. Pomaga przy biegunce, a przy okazji stanowiła dodatek w maściach wysuszających czy pastach do zębów.

Kreda – zastosowanie tego naturalnego dobra widać również w przemyśle budowlanym. Podczas wyznaczania planu bezpośrednio na terenie, bardzo często używa się kredy traserskiej. Produkt ten swoim składem chemicznym przywodzi na myśl naturalny węglan wapnia, jednak cechuje się przywieraniem do podłoża, a ponadto sprzedawana jest w niewielkich buteleczkach.

Węglan wapnia sprawdza się rewelacyjnie również podczas osuszania. Kreda doskonale chłonie wilgoć. Jeśli w domu borykamy się z tym problemem, wystarczy umieścić kredowe pałeczki w łazience lub w pokoju. Łącząc kredę z sodą oczyszczoną uzyskamy zestaw chroniący nie tylko przed wilgocią, ale również przykrym zapachem.