4 października 2021

Co zrobić z odciętym palcem, aby można było go przyszyć

Amputacja urazowa to odcięcie części ciała w wyniku wypadku. Najczęściej dochodzi do niej w wyniku wypadków w miejscu pracy i wypadków komunikacyjnych. Dotyczy głównie kończyn górnych i dolnych oraz palców. Pierwsza pomoc polega na jak najszybszym zatamowaniu krwawienia. Oderwane części ciała często można przyszyć, dlatego należy odpowiednio je zabezpieczyć do przyjazdu pogotowia.

Jak udzielić pierwszej pomocy?

 Najważniejsza rzecz to zachowanie spokoju, o który bardzo trudno przy wypadku. Zawsze na pierwszym miejscu stawiamy bezpieczeństwo swoje oraz poszkodowanego. Jeżeli zdarzenie miało miejsce w pracy, należy niezwłocznie wyłączyć maszyny (np. piłę tarczową czy łańcuchową), zabezpieczyć inne ostre narzędzia, włożyć rękawiczki, maseczkę oraz okulary ochronne. Koniecznie upewniamy się, że można bezpiecznie podejść do poszkodowanego. Uważajmy na krew. Jeżeli nie znamy ofiary wypadku, może okazać się że jest ona nosicielem poważnych chorób, dlatego chrońmy oczy, usta i nos. Pamiętajmy, że na każdym etapie postępowania możemy poprosić o radę dyspozytora medycznego.

Jak zatamować krwawienie?

W przypadku amputacji palca lub innej części ciała dochodzi do silnego krwawienia. Jeżeli zostaną uszkodzone duże naczynia tętnicze bądź żylne, krwotok może być bardzo obfity. W związku z tym zabezpieczenie krwawienia jest najistotniejszą i kluczową czynnością, ważniejszą nawet od zajmowania się oderwaną częścią ciała. Tamowanie zaczynamy od położenia lub posadzenia poszkodowanego i uniesienia jego kończyny do góry, powyżej serca. Następnie musimy ograniczyć krwawienie w miejscu amputacji. W tym celu uciskamy ręką miejsce krwawienia, zarówno podczas przygotowywania opatrunku jak i jego zakładania. Do tego celu najlepiej wykorzystać opatrunek uciskowy, ale w sytuacji kryzysowej nada się także kawałek materiału, gaza, czy własne ubranie. Jeżeli opatrunek przecieka, należy dołożyć kolejną warstwę gazy. Przy poważniejszych urazach, kiedy nasze wysiłki są nieskuteczne pomocna będzie opaska uciskowa, która zahamuje dopływ krwi do kończyny. Gdy rana jest bardzo zanieczyszczona i istnieje możliwość jej przemycia, można użyć w tym celu soli fizjologicznej lub wody pitnej.

Po zatamowaniu krwotoku i założeniu opatrunku, wzywamy pogotowie ratunkowe i zostajemy z poszkodowanym do czasu przyjazdu karetki. Podczas oczekiwania na pomoc, dobrze jest utrzymywać z rannym kontakt słowny i zapewnić mu ciepło, okrywając kocem lub folią termiczną. Od początku prowadzimy wsparcie psychiczne osoby poszkodowanej i staramy się tak pokierować rozmową, aby ranny nie koncentrował się na zdarzeniu.

Gdy utrata krwi jest duża, może pojawić się wstrząs hipowolemiczny. Charakteryzuje się on osłabieniem i sennością, utratą przytomności, nagłymi potami i bladością skóry. W takiej sytuacji rannego układamy w pozycji przeciwwstrząsowej, czyli na plecach, z nogami uniesionymi ku górze.

Jak zabezpieczyć amputowaną część ciała?

Przyszycie utraconej części ciała jest możliwe przy wielu przypadkach amputacji urazowej. Aby zwiększyć tę szansę, konieczne jest odpowiednie zabezpieczenie amputowanej kończyny. Należy zająć się tym dopiero po zatamowaniu krwawienia i wezwaniu odpowiednich służb ratunkowych.

Jeżeli mamy do czynienia z amputacją częściową, czyli przecięciem kości i uszkodzeniem otaczających ją tkanek miękkich, przy jednoczesnym utrzymywaniu się części ciała na więzadłach albo skórze, nie oddzielamy tego fragmentu od reszty. W takim wypadku należy założyć opatrunek zabezpieczający miejsce krwawienia i uszkodzoną część ciała.

 Przy amputacji całkowitej, bezwzględnie zabezpieczamy oderwany fragment ciała. Należy owinąć czystym, jałowym opatrunkiem amputant i włożyć go do woreczka. Jeżeli oderwany fragment składa się z kilku części, staramy się zabezpieczyć nawet te najmniejsze. Kiedy oderwanych zostało kilka palców, każdy z nich umieszczamy w osobnym woreczku. Całość wkładamy do pojemnika z zimną wodą i kilkoma kostkami lodu. Nie zaleca się stosowania samego lodu, gdyż może on spowodować odmrożenie tkanek, które źle wpłynie na powodzenie zabiegu reimplantacji. Po wszystkim dokładnie myjemy i dezynfekujemy ręce.

Rokowania po amputacji urazowej

Przed podjęciem decyzji określających dalsze czynności, konieczna jest szczegółowa diagnostyka oraz wykonanie zdjęć rentgenowskich. Lekarz w trakcie badania musi zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów decydujących o dalszym leczeniu. Wśród nich najważniejsze są: typ rany, miejsce przecięcia tkanek, czas jaki minął od wypadku, stwierdzenie czy amputacja była całkowita czy częściowa, stan uciętej kończyny. Kolejny etap to określenie czy powstała rana jest cięta, miażdżona czy szarpana. Jeżeli tkanki dobrze się zachowały, a brzegi są w nie najgorszym stanie (np. po przecięciu nożem, siekierą), to szansa na zabieg zakończony sukcesem rośnie.

Powodzenie replantacji po urazach w głównej mierze zależy od tego, czy w trakcie operacji uda się złączyć naczynia krwionośne, zszyć przecięte ścięgna i odtworzyć ciągłość nerwów. Skuteczność leczenia może zaburzyć także ewentualna infekcja będąca skutkiem zakażenia rany.

Obserwuj nas w Google News i bądź na bieżąco!

Serwis pełni wyłącznie formę edukacyjno-informacyjną i nie jest poradnikiem medycznym. Wszelkie informacje zamieszczone na DomPelenPomyslow.pl nie zastępują i nie mogą zastępować indywidualnej wizyty i konsultacji lekarskiej. Informacje zawarte na stronie DomPelenPomyslow.pl mają charakter informacyjny, a stosowanie ich w praktyce powinno za każdym razem być konsultowane z lekarzem specjalistą.