26 kwietnia 2021

Pomidory koktajlowe na balkon w doniczkach – jak uprawiać?

Coraz popularniejsze w uprawach amatorskich stają się pomidory koktajlowe w doniczkach o drobnych owocach. Zawierają one więcej suchej masy, cukrów, witaminy C. Charakteryzują się również bardziej wyrazistym smakiem i intensywniejszym aromatem. Dzisiaj podejmiemy ten temat i podpowiemy Wam jak uprawiać pomidorki koktajlowe na balkon.

Pomidory koktajlowe (drobnoowocowe), ze względu na niewielkie owoce wykorzystywane są do bezpośredniego spożycia, jako składnik sałatek, surówek, dodatek do garnirowania potraw i konserwowania w całości. 

Wszystkie odmiany pomidorów koktajlowych tworzą owoce o średnicy od 2 do  4 cm i masie 10 – 30 g. Tworzą bardzo długie grona, składające się z 15 – 50 drobnych owoców. Wśród odmian występują odmiany o wiotkich pędach, wymagające podpór i podwiązywania jaki i odmiany sztywnołodygowe.  Pierwszym, w celu regulacji tempa wzrostu,  należy uszczykiwać pędy, drugie są samokończące  – mają niewielki wzrost i krzaczasty pokrój, nie wymagają podpierania ani cięcia. Dorastają maksymalnie do ok. 1,2 m. Rośliny przestają rosnąć, gdy owoce zaczynają się pojawiać na górnych pędach. Owocują przez 2 – 4 tygodni. Odmiany sztywnołodygowe, samokończące są łatwiejsze w uprawie, wiotkołodygowe osiągają większe plony i jest możliwość wydłużania zbiorów.

Bardzo rozpowszechniła się amatorska uprawa tego gatunku w dużych donicach lub skrzynkach na balkonach, werandach. Można je również ustawić wzdłuż wejścia do domu, na schodach. Owoce są bardzo dekoracyjne i stanowią prawdziwą ozdobę. Doniczki na pomidory koktajlowe bez trudu kupimy w każdym sklepie ogrodniczym lub markecie budowlanym z działem „ogród”. 

Wybierając odmiany pomidorów do uprawy w doniczkach na balkonie czy tarasie należy wziąć pod uwagę ich wzrost, kolor i kształt owoców, aby warzywny ogród na balkonie dostarczył jak najwięcej satysfakcji smakowych i wzrokowych.  

Odmiany pomidorów koktajlowych do uprawy w doniczkach

Wśród pomidorów koktajlowych (drobnoowocowych) można wyróżnić pomidory typu cherry, cherry plum oraz coctail 

 – pomidor czereśniowy IIdi – odmiana koktajlowa o żółtych, wydłużonych owocach, nawet do 150 sztuk na jednej roślinie ( może wytworzyć do 50 pomidorków na jednej gałązce). Nazywana także „Żółtymi winogronami”. Owoce słodkie, soczyste. Mogą dojrzewać na ściętych pędach aż do późnej jesieni. 

– Malinowy Kapturek – odmiana pomidora typu „cherry” o malinowych owocach. Odmiana samokończąca o intensywnym wzroście. Owoce bardzo smaczne, cylindryczne, zebrane w grona długości 45 – 75 cm. Bardzo odporne na choroby grzybowe. 

– Maskotka – odmiana o drobnych owocach, samokończąca, wiotkołodygowa, silnie krzewiąca się. Wysokość rośliny do 30 cm. Owoce drobne o średnicy 2 – 4, czerwone, bardzo smaczne, nie pękają

– Cytrynek groniasty – odmiana wczesna, typu cherry, o owocach żółtych, kulistych, o masie do 15 g, zebranych w zbite grona o dł od 60 – 70 cm.

– Koralik – odmiana typu „cherry”, o owocach bardzo małych, kulistych, barwy czerwonej o masie ok.8 g. Jest to odmiana wiotkołodygowa, samokończąca, ale o dość silnym wzroście. Bardzo plenna, rodzi dużo drobnych pomidorków, które można zbierać od końca sierpnia do września. Charakteryzuje się wysoką odpornością na zarazę ziemniaka, znosi dość niekorzystne warunki

– Ola Polka – owoce drobne (30 – 50 g), kuliste, żółte, bardzo smaczne, do bezpośredniego spożycia i konserwowania w całości. Jest to odmiana karłowa, sztywnołodygowa, samokończąca, o umiarkowanym zroście

– Perun – owoce żółte, gruszkowatego kształtu, o wadze 15 – 20 g., bardzo  dekoracyjne. Nadają się do bezpośredniego spożycia i na przetwory. Odmiana  plenna

– Vilma – odmiana karłowa wydająca niewielkie, owoce kuliste lub lekko spłaszczone, barwy karminowej, słodkie i jędrne. Osiągają masę 15 – 25 g. Pojawiają się bardzo licznie. 

– Pokusa – odmiana wcześnie plonująca. Charakteryzuje się wiotkimi łodygami i silnym wzrostem (wymaga palikowania i ciecia). Tworzy długie grona, obsypane drobnymi owocami. 

– Venus – odmiana o niewielkim wzroście, osiągająca ok. 30 cm wysokości. Nadaje się do uprawy nawet w niewielkich doniczkach. Owoce zebrane na krótkich gronach, pomarańczowo – żółte. Plonowanie i smak owoców umiarkowane

– Radana – charakteryzuje się dość silnym i niekończącym się wzrostem. Odmiana przeznaczona na zbiór średnio wczesny. Owoce o kształcie gruszkowatym i intensywnie czerwonym kolorze, których waga nie przekracza 15 – 20 g. 

– Sungold – odmiana o owocach typu cherry pomarańczowej barwy, bardzo słodkie, soczyste.  Średnia masa owców 10 – 15 g. 

Pomidory koktajlowe – sadzonki i ich przygotowanie

Pomidory najlepiej uprawiać jest rozsady, ze względu długi okres wegetacji oraz klimat.  Sadzonki pomidorów można kupić w sklepach lub gospodarstwach ogrodniczych, ale znaczenie taniej będzie wyhodowanie ich samemu z nasion.

Kiedy sadzić pomidory kojtalowe?

Rozsadę najczęściej produkuje się w wielodoniczkach, skrzynkach wysiewnych, cylindrach, można też w kubeczkach plastikowych. Termin siewu w domu przeprowadza się na przełomie  marca i kwietnia. Zbyt wcześnie wysiane pomidory będą się deformować – pędy staną się długie, cienkie i wiotkie, przez brak odpowiedniego nasłonecznienia. Przy produkcji rozsady z pikowania siewek pojemniki ustawia się na słonecznym, ciepłym parapecie okiennym. Nasiona pomidorów wysiewamy do specjalnej ziemi do wysiewu roślin dostępnej w sklepach ogrodniczych lub przygotowanej samemu mieszanki ziemi i substratu torfowego  z dodatkiem piasku lub perlitu w stosunku 1: 1. Po wysianiu pomidorów należy pamiętać, aby zachować wilgotne podłoże  zraszając je spryskiwaczem. Jeśli wysiew w domu przeprowadziliśmy w kubeczku np. po jogurcie można pojemnik zakryć dziurkowaną folią do pierwszych wschodów, regularnie odkrywając folię i wietrząc.  Optymalna temperatura wzrostu podczas wschodów roślin powinna wynosić 200C – 240C, natomiast później można ją obniżyć do 200C w dzień i 160C w nocy. Z jednego opakowania można uzyskać nawet 100 siewek. 

Po ukazaniu się pierwszych liści należy wykonać pikowanie, czyli przesadzenie roślin do oddzielnych doniczek. Rozsadę należy delikatnie chwycić palcami, ostrożnie wyciągnąć z ziemi i wsadzić do nowego pojemnika przy użyciu pikulca, tak aby korzenie znalazły się pod ziemią nie podwinięte. Podłoże należy delikatnie ugnieść i podlać. Przy pikowaniu roślin należy zwrócić uwagę na dobór podłoża. Dobrymi podłożami organicznymi do uprawy warzyw są: torf niski zmieszany z korą sosnową, torf wysoki, włókno kokosowe oraz ziemia inspektowa, substrat torfowy zmieszany z piaskiem w stosunku 4:1. Można też użyć podłoża, które było użyte do wysiewu. Ważne jest, aby były one wolne od czynników chorobotwórczych, szkodników i nasion chwastów. Odpowiednie podłoże powinno mieć luźną strukturę, właściwą wilgotność, pH 6,0 – 7,0 i być zasobne w składniki pokarmowe.  Doniczki lub cylindry, wypełnione odpowiednim podłożem,  przeznaczone do pikowania powinny mieć średnicę 8 – 10 cm, a wielodoniczki pojemność 90 cm3

Produkcja rozsady pomidora trwa około 6 – 8 tygodni. W tym czasie roślinom należy zapewnić odpowiednią ilość światła, wilgotność podłoża i temperaturę, wietrzenie. W razie potrzeby rośliny należy dokarmiać, najlepiej sprawdzają się płynne nawozy wieloskładnikowe. Dokarmianie rozsady rozpoczynamy, gdy rośliny mają już dwa liście właściwe i powtarzamy tę czynność 2 lub 3 razy podczas wzrostu.

Przed wysadzeniem roślin na miejsce stałe rozsadę należy zahartować. Zabieg polega na  obniżaniu temperatury otocznia na kilka dni przed sadzeniem przez intensywne wietrzenie pomieszczenia, w którym znajdują się rośliny oraz ograniczeniu podlewania. Sadzenie niezahartowanej rozsady grozi słabym przyjmowaniem się roślin, zwłaszcza gdy są one wybiegnięte. Bezpośrednio na 3 – 4 godziny przed sadzeniem rośliny należy obficie podlać.

Prawidłowo przygotowana rozsada powinna być krępa, wyrośnięta, niezwiędnięta, z gęsto osadzonymi 6 – 8 liśćmi, o żywym, zielonym kolorze, z prawidłowo rozwiniętym systemie korzeniowym i zdrowa. Powinna mieć wysokość 15 – 30 cm i średnicę łodygi 4 – 7 mm. 

Pomidor koktajlowy w doniczce – jak uprawiać?

Sadzonki pomidorów koktajlowych, kupione lub samodzielnie wyhodowane z rozsady, należy wysadzić do pojemników na balkonie w drugiej połowie maja. Bezwzględnie należy wybrać stanowisko słoneczne. Doniczka dla pomidorów powinna być stabilna, o głębokości co najmniej 20 cm., skrzynki długość min. 40 cm. Pomidor koktajlowy w doniczce musi mieć odpowiednio dużo miejsca. 

W skrzynkach należy wysadzić pojedynczo odmiany o silnym wzroście, lub po dwie o ograniczonym wzroście i sztywnych łodygach. Jeżeli sadzimy odmianę o wiotkich pędach należy pamiętać o umieszczeniu podpór i sukcesywnym podwiązywaniu roślin. Do uprawy stosujemy gotowe substraty kupione w sklepach ogrodniczych. Przygotowując samemu podłoże można użyć kompost, ziemię ogrodową i rozluźniacz np. żwir lub keramzyt. Zbyt ciężka ziemia może spowodować, że pomidory na balkonie słabo rosną. Dodatkowo można zastosować do podłoża nawóz długodziałający „Osmocote – dom i balkon”. W celu zapewnienia roślinom odpowiednich stosunków powietrzno – wodnych należy zastosować drenaż, czyli przepuszczalną warstwę utworzoną na dnie donic czy skrzynek. Jako drenaż stosuje się drobne kamyki, keramzyt lub drobne skorupy doniczki ceramicznej. Do jego zadań należy odpowiednie napowietrzenie bryły korzeniowej i odprowadzenie nadmiaru wody. Aby nie zalegała woda w donicach należy pamiętać przed posadzeniem roślin o zrobieniu otworów w dnach pojemników. Rozsadę pomidorów sadzi się głębiej, tak aby pierwsze liście były tuż nad powierzchnię ziemi. Po posadzeniu rośliny należy podlać (poprawia się tym warunki wilgotnościowe i gleba przylega lepiej do korzeni). 

Do zabiegów pielęgnacyjnych należy zapewnienie odpowiedniej wilgotności ziemi – pomidory potrzebują stale wilgotnej gleby oraz obfitego nawożenie. Pomidory należy podlewać bezpośrednio do ziemi – lubią „mokre nogi i suchą głowę”. Moczenie liści pomidorów jest główną przyczyną chorób grzybowych (min. zarazy ziemniaczanej). Do nawożenia można stosować nawozy mineralne płynne do warzyw  i pomidorów, którymi po rozcieńczeniu w wodzie podlewa się rośliny zgodnie z instrukcją (średnio co 2 tygodnie). Pomidory wymagają nawozów o zwiększonej zawartości potasu i fosforu, który wpływa na wybarwienie i miąższ owoców oraz zapobiega gorzkiej zgniliźnie. W trakcie uprawy dobrze jest usuwać dolne liście na wysokość kilkunastu centymetrów nad ziemią, aby nie przenosiły się na roślinę choroby z wilgotnego podłoża. Tnie się tylko odmiany o wiotkich pędach. Cięcie zależy od tego, na ile pędów chcemy prowadzić rośliny. Najlepiej na 2 – 3 pędy. Wyprowadzone pędy uszczykuje się w czasie uprawy, żeby nie tworzyły zbyt dużo liści i pędów – usuwanie  tzw. wilków, czyli bocznych odrostów, które osłabiają kwitnienie i owocowanie.

Zbiory prowadzi się od sierpnia do września. Pomidory drobnoowocowe można zbierać całymi gronami lub pojedynczo. 

Bibligrafia

  1. Poradnikogrodniczy.pl/pomidory/
  2. Działkowiec – 6/2002, 12/2003, 5/2008. 6/2008. 8/2009, 4/2010
  3. Murator.dom.pl/ogród/