Żywność to dla wielu gospodarstw domowych znaczny wydatek, który obciąża domowy budżet. Co gorsze, wiele żywności się marnuje, o czym świadczą choćby badania Banku Żywności. Według danych opublikowanych 16 października 2024 roku wynika, że aż 45% Polaków przyznaje się do marnowania żywności.
Dlatego warto poruszyć ten temat, gdyż ma to wpływ nie tylko na całą planetę, ale również na nasze domowe wydatki. Nie marnując żywności, możemy zaoszczędzić sporo pieniędzy, które w przeciwnym wypadku lądują w koszu na odpady.
Planowanie kluczem do sukcesu
Planowanie posiłków i zakupów jest kluczek do sukcesu, jeśli nie chcemy, aby w lodówce zostawały produkty, z którymi nie wiemy, co zrobić. Oczywiście, wymaga to trochę zaangażowania, ale czas ten nam się szybko zwróci.
Przygotowanych list zakupów i menu na dany dzień nie wyrzucaj. Zazwyczaj przecież powtarzamy dania, dlatego robiąc listę na cały tydzień, za kilka tygodni znów będziemy mogli do niej wrócić i w ten sposób zaoszczędzimy dodatkowo czas.
Jak przygotować menu na cały tydzień?
Zrób sobie prostą tabelkę i wypisz w niej dni tygodnia. Następnie trzy główne posiłki — śniadania, obiady, kolacje. Teraz każdy dzień możesz wypełnić pozycjami w menu. Na dole zrób dodatkowo listę przekąsek, po które domownicy najczęściej sięgają w ciągu dnia np. jogurty, owoce, słodkości.
Mając taką listę, możesz teraz przystąpić do tworzenia listy zakupów oparciu o dania i przekąski, których potrzebujecie.
Jak stworzyć listę zakupów
Zarówno menu, jak i listę zakupów możesz przygotować w specjalnych aplikacjach np. na telefon. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby robić to na kartkach. Pamiętaj tylko wtedy o tym, aby je zachować i nie zaznaczać kupionych produktów przez skreślanie ich, a na przykład małą kropką w jakimś kolorze. W następnym tygodniu możesz wziąć inny kolor kredki lub długopisu, aby się nie pomylić.
Listę tworzymy na podstawie pozycji, które mamy w menu. Najlepiej jednak robić ją w kolejności odwzorowującej układ sklepu, w którym najczęściej robimy zakupy. Dzięki temu oszczędzimy też czas i nie będziemy musieli biegać po całym sklepie.
Dzięki stworzeniu tych dwóch list kupujemy tylko to, co jest potrzebne. Nie zastanawiamy się w sklepie, co będziemy jeść i przez to nie będziemy brać rzeczy, na które mamy ochotę, ale potem się okazuje, że nie mamy co z nich przygotować. Zauważysz też, że zakupy zajmują ci teraz mniej czasu i masz go więcej dla siebie i rodziny.
Mroź jedzenie, zamiast je wyrzucać
Wiele dań i półproduktów, które nam zostaną po przygotowaniu obiadu, kolacji lub innego posiłku, można zamrozić. Gotowe zupy, mięsa, warzywa po zamrożeniu można odgrzać, gdy nie będziemy mieli czasu na gotowanie.
Zamrażać możesz też produkty, którym kończy się data przydatności do spożycia, a wiesz, że teraz ich nie zużyjesz. Owoce, pieczywo czy mięso można śmiało mrozić i tym samym przedłużyć ich świeżość.
Przechowuj żywność we właściwy sposób
Odpowiednie przechowywanie żywności ma bardzo duże znaczenie. Produkty przechowywane niewłaściwie, psują się dużo szybciej. Mamy dla was kilka wskazówek, które mogą się przydać.
- To, gdzie trzymamy produkty w lodówce ma znaczenie — najwyższa półka jest na produkty gotowe do spożycia i o krótkim terminie, środkowa na nabiał, jajka i produkty otwarte, dolna najchłodniejsza na świeże mięso i ryby, a szuflada na owoce i warzywa. Na drzwiczkach lodówki możemy trzymać produkty najbardziej wytrzymałe np. sok, masło, mleko. Tam dochodzi do największych wahań temperatury.
- Niektórych produktów nie można trzymać razem — na przykład jabłka wydzielają etylen, jeśli położymy je obok innych owoców, tamte zaczną szybciej dojrzewać i przez to się psuć.
- Pieczywo nie powinno być przechowywane w foliowych woreczkach ani luzem na blacie. Najlepsze są chlebaki lub bawełniane woreczki na pieczywo.
- Produkty suche przechowuj w szczelnych pojemnikach — w ten sposób unikniesz wilgoci i psucia się produktów, ale także inwazji moli spożywczych.
Wykorzystaj obierki i resztki warzyw
Czy wiesz, że niektóre obierki i resztki warzyw można wykorzystać, a nawet posadzić ponownie? Z obierki ziemniaków można zrobić pyszne chipsy. Wystarczy je dobrze umyć, oprószyć przyprawami i wymieszać z olejem, a następnie upiec, aż będą chrupiące.
Liście rzodkiewki czy kalafiora można posiekać i dodać do sałatki. Głąb sałaty lub kapusty można ponownie posadzić. To samo z porem — wsadź dolną część do szklanki z wodą, a gdy puści korzenie, przesadź do doniczki. Zielona część zacznie odrastać.
Wiele ziół można łatwo rozmnożyć z resztek, zamiast kupować nowe sadzonki. Wystarczy odciąć kilka centymetrów łodygi z listkami i umieścić je w szklance z wodą. Po kilku dniach pojawią się korzenie, a gdy staną się wystarczająco mocne, można przesadzić roślinę do doniczki z ziemią. Najlepiej sprawdzają się bazylia, mięta, oregano, kolendra oraz rozmaryn.
Sprawdzaj daty przydatności do spożycia
Regularnie sprawdzaj daty przydatności do spożycia produktów, które masz w lodówce i te krócej ważne wyciągaj na pierwszy plan. Dokładnie tak jak w sklepach, aby schodziły jako pierwsze.
Ważne jest również to, by odpowiednie interpretować je. To, że produkt ma napisane „najlepiej spożyć do”, nie oznacza, że później nie nadaje się do spożycia. Oczywiście musimy sprawdzić, czy dalej się nadaje, ale zazwyczaj po upływie tej daty jeszcze jakiś czas produkty są całkiem dobre. Inaczej jest w przypadku produktów z napisem „należy spożyć do”, gdzie faktycznie po tej dacie mogą one stanowić zagrożenie. Dotyczy to najczęściej świeżych mięs, ryb i gotowych dań.
